PAMUK PRENSES'TEN KARÇOCUK'A...ANGELA CARTER

KARÇOCUK

Kış ortası; aşılmaz geçilmez, lekesiz bembeyaz. Kont ile karısı at gezintisinde, adam boz bir kısrağın sırtında, kadının atıysa kara, kara tilkilerin ışıl ışıl kürklerine sarınmış kadın ve kızıl topukları olan yüksek, kara, pırıl pırıl çizmeler giyiyor, mahmuzları da kızıl. Çoktan yağmış karların üstüne taze taze kar düşüyormuş; kar durunca bembeyaz olmuş bütün dünya. “İsterdim ki karbeyaz bir kızım olsun, “diyor Kont. Yola devam ediyorlar. Karda açılmış bir çukura geliyorlar. İçi kan dolmuş çukurun. Diyor ki Kont: “İsterdim ki kankırmızı bir kızım olsun.” Yine devam ediyorlar yola; ileride bir kuzgun, çıplak bir dala tünemiş. “İsterdim ki şu kuşun tüyleri misali bir karakızım olsun.”

Tarifini bitirdiği anda Kont, orada dikiliyormuş işte kız, yolun karşısında, bembeyaz teni, kıpkırmızı dudakları, kapkara saçlarıyla ve çırılçıplak; erkeğin arzusunun çocuğuymuş o ve Kontes ondan nefret etmiş. Kont kızı tutup bindirmiş ata, eyerin ön kısmına oturtmuş, oysa Kontes’in aklında tek bir düşünce varmış: Nasıl kurtulurum şundan?

Kontes eldivenini düşürmüş karın üstüne ve kıza gidip bulmasını söylemiş; atını mahmuzlayarak kızı orada bırakıp gitmekmiş amacı, fakat Kont demiş ki : “Ben sana yeni eldiven alırım.” İşte o anda Kontes’in omuzlarını örten kürkler havalanıp kızı sarmalamış. Sonra, donmuş bir gölün yanından geçerlerken elmas broşunu atmış Kontes: “Göle dalıp getir onu bana, “ demiş. Fakat Kont demiş ki: “Balık mı o, bu soğukta yüzsün?” İşte o anda Kontes’in çizmeleri ayaklarından fırladığı gibi kızın bacaklarına geçivermiş. Artık eti sıyrılmış, kemik kadar çıplak kalmış Kontes, kız ise kürkler içinde ve çizmeli; Kont üzülmüş karısı için. Hepsi çiçek açmış güllerle dolu bir çalılığa varmışlar. “Bana bir gül kopar. “ demiş kıza Kontes. Demiş ki Kont: “Bak, işte buna karşı çıkamam.”

Böylece bir gül koparmış kız, parmağına diken batmış, kanı akmış, feryat etmiş ve yere yıkılmış.

Ağlayarak atından inmiş Kont, pantolonunu çözmüş ve erkeklik organını ölü kızın içine sokmuş. Kontes, yerinde duramayan atını dizginleyerek dikkatle izlemiş onu; çok geçmeden işi bitmiş adamın.

Sonra erimeye başlamış kız. Az sonra hiçbir şey kalmamış geriye, bir tek, kuşun birinden düşmüş olacak bir tüy; karın üstünden, tilkinin birinin öldürdüğü bir hayvandan kalmışa benzer bir kan lekesi ve çalılıktan koparılan gülden başka. Kontes’in bütün giysileri yeniden üstündeymiş. Uzun elleriyle kürkünü okşamaktaymış. Kont gülü almış, yere kadar eğilerek karısına sunmuş, ama güle değdiği anda elinden atmış onu Kontes. Demiş ki:

“Batıyor!”

Kanlı Oda’dan (2001) Karçocuk. Çev: Özden Arıkan-Pınar Savaş

Why, What for, How ?

Why, What for, How?

Aziz Nesin

A man and his wife walked into one of the most luxurious restaurants in town. Some men dressed in clothes like those of the old time marshals’ uniform opened the doors, took the overcoats of those entering the restaurant and showed them in.

The saloon of the restaurant was as big as an opera-hall. The man and the woman sat down at a table. The lights of the chandeliers hanging from the ceiling above dazzled the man’s eyes. They were stepping on the carpets with rich tuft. The starched white napkin was as large as a pillowcase. The waiter brought three forks, two spoons and two knives for each of them.

They ordered the meal.

There was music. The person who was playing the piano was out of sight. The violinist was behind the microphone. He must have been over his fifties. He was wearing glasses.

― “This the violinist …” the woman said.

― “Exactly…” the man said, “he will be playing here every night.”

― “I wonder if he still has any hopes left?...” the woman said.

― “From time to time his hopes are broken. But generally he is hopeful. Especially when he drinks…”

― “His hope when he first took up the violin…”

― “Maybe it is completely lost.”

― “Maybe he believes that he hasn’t been understood.”

― “Maybe that’s really the case.”

― “Everybody is a little bit like that…”

A group of ten people, men and women, came and sat at a long table next to them. There were four men sitting at the table on their left.

The man said to his wife;

― “I’m bored…”

― “Because of the lights,” the woman said, “they are too bright.”

First, the man untied the knot of his tie and then he undid his collar button.

― “Maybe you are bored because of the music…”

― “No,” the man said, “I’m bored because of the atmosphere. It’s very oppressive...”

The man was watching those who were eating their meals. The face of the man eating on the right side of him was covered with smoke. Then that face turned into a head of a rhinoceros. An enormous rhinoceros head. A rhinoceros with a human body had come to the restaurant and was eating a meal. Its jaws were opening wide, its cheeks were puffing up, then a big lump was sliding down his throat.

The head of an elderly woman had also turned into a head of a wild boar.

― “I’m bored … “ the man said.

― “Because it is hot …” the woman said, “there is cigarette smoke also.”

The man saw a head of a mule at the opposite table.

He said to his wife:

― Just look at them; they are all animals. Ugly, wild animals. Look at that woman. Isn’t she an orangutang?

― “That’s what you think,” his wife said, “it is because you are bored.”

― “What would the world lose if people in this restaurant dropped dead, now suddenly dropped dead?”

― “You used to like people.”

― “I like people, people … When a human being dies, the world should lose something.”

― “They may be thinking the same thing for you,” his wife said. I am sure they are saying, ‘so what if that guy died?’”

― “No … they don’t think. Look at that one whose eyes had grown as small as pin-heads. He hasn’t got any worries on this earth. Such a person can’t think. He wouldn’t know how to think…”

The hyena next to him was biting the cutlet as if it were the thigh of a calf.

― “They have their own problems too, of course.”

― “So they have … Only their own problems. A wolf has its own problems as well.”

After a while the man said again:

― “I feel as if I were being strangled...”

His wife said, “Let’s go out...”

― “Do you know what I feel like doing?” the man said. “I wish I were a giant among these animal faced people. Then I would stand at the door of the restaurant and put everybody sitting here through a test.”

While he was saying these things the man suddenly cried out,

― “My hands are getting bigger!...”.

― “You are getting taller too …” his wife said.

The chair the man was sitting on cracked.

― “Oh my God, what’s happening to you like this?” the woman said, “How big you have grown!”

In his seat the man was becoming bigger, growing larger and getting taller. The man, who had turned into a giant, suddenly jumped up from his seat and blocked the restaurant door. Then he shouted,

― “Heeeey!...”

The whole place shook with the sound. The people in the restaurant stopped eating and talking.

The woman in a begging voice said to her husband who was blocking the door,

― “Let’s go...”

The man shouted at the people in the restaurant:

― “Get into a line, all of you! I’m going to put you through a test...”

The people in the restaurant, because they were so frightened, formed a line in front of the man who was as big as four men now. The man asked the one standing at the head of the line:

― “Why?”

When the man couldn’t give him the answer, he hit him on the face with the back of his hand.

― “Get out! ...” he shouted.

He asked the next man in the line,

― “What for?”

When he couldn’t get an answer, he kicked the man on the ass and sent him out of the door. Then he asked the third person standing in the line:

― “How?”

When he couldn’t get an answer, he spat on the man’s face.

He said to a fat woman,

― “Who?...”

None of those in the restaurant was able to answer the questions of “Why, what for, how, who?” and the huge man threw them out with humiliating words.

Among the crowd, there rose a voice like a whizzing sound,

― “We should also ask him some questions...”

This whizzing sound caused a waving movement among the crowd.

All of them cried out,

― “Let us ask him questions!...”

One of them asked the huge man,

― “I’m a driver; tell me now, do you know how to pump air into an automobile tire?”

The man kept silent. He kept silent but his body got smaller, his height got a bit shorter like a deflating baloon. Then a woman said to the huge man,

― I’m a whore. Tell me now, how many positions you can take in bed!”

The man couldn’t answer this question either. He got smaller. He got much shorter. As he grew smaller, the people who were asking him the questions he could not answer were getting taller and bigger.

One of them came forward and asked,

― “Tell me now, when you are earning three hundred Turkish pounds per month, how can you spend three thousand Turkish pounds in a month?”

The man couldn’t answer this question, either. He wasn’t able to answer any of the questions.

― “Now, you are back to your former height and size¸ let’s go...” his wife said.

― “Right,” the man said, “I’m going to disappear completely by getting smaller and smaller. Let’s go before some other people ask me some other questions and before I disappear completely.”

The man and his wife went out. A cool breeze hit their faces.

― “They too must exist,” the woman said, “they too must live. If they didn’t exist, you wouldn’t be here, there wouldn’t be this uneasiness of yours.”

The man muttered to himself:

― “Why? What for? Where? When?”

Çev: Deniz Gündoğan

"Elime Tutun"... Belleğin derinliklerinde, dilsizliğin cinselliğinde...

Elime Tutun, çevirmen Aslı Biçen’in ilk kitabı. Biçen bu ilk kitabında zihnimizin arka bahçesinde saklanan imgeleri farklı bir bakış açısıyla harmanlayarak su yüzüne çıkarıyor ve felsefenin, ruhbilimin, deliliğin, cinselliğin, dilin, özellikle de belleğin işleyişini irdeleyerek bir kadınla bir erkeğin karmaşık doğalarını açımlıyor. Elime Tutun, bir sözcük oyunuyla açılan ve temposunu son sayfasına kadar hiç düşürmeyen bir yapıt. Cinselliğini yitirmiş bir adamla kendi dilini yavaş yavaş kaybederek deliliğe sürüklenen bir kadının imkansız ilişkisi üzerine kurulmuş. Anlatının odak noktasında bir adamla bir kadın var ama sonsuzluğu, daimi derinliği simgeleyen deniz de baskın bir öğe olarak karşımıza çıkıyor. Cinsellik yoksunu adamla sözcük perhizine yakalanarak deliliğe adım adım yaklaşan kadın birbirlerini sevmeye çalışırken, onları aynı yaşam çizgisinde buluşturan Kadıköy-Beşiktaş vapur seferleri de gitgide cinselliğin, belki de cinselliksizliğin, deliliğin, belleğin çarpıcı, çarpıtıcı ve sarsıcı dönüşümlerine tanıklık ediyor. Bu tanıklık sürecine kadının kocası da eklenince, bütün bu sancılı yansımalar şiddetini ikiye, üçe katlıyor. Böylece sevişmesiz, yasaklı bir adam, kendi kurduğu ama sonradan denetiminden çıkan bir dille boğuşmak zorunda kalan bir kadın, cinsellik için kullanılan, hayatın bir yerine sıkışıp kalmış koca üçgeninde başlayan itişip kakışmalar, zihin oyunları, sayfalar boyunca sürüp gidiyor. Biçen sözcükleri, imgeleri öylesine derinlikli bir biçimde yoğuruyor ki, zaman zaman olayları, karakterlerin bellek işleyişlerini kavramakta zorlanıyoruz. Biçen’in düşünce biçimini ve imgelem dünyasını anlamaya başladığımızdaysa yazarın kaleminden dökülenler sanki daha yakına geliyor; önceleri bize biraz uzak ve soyut görünen eğretilemeler de zihnimizde tek tek anlamını bulmaya başlıyor. Sayfalar ilerledikçe Biçen bu kısa ama son derece yoğun anlatısında kalemini derine, hep daha derine batırmaktan çekinmiyor. Dilsizliğin dilini, deliliği, belleği, belleğin sınırlarını ve oynadığı karmaşık oyunları, cinselliği, cinselliğin kaybedilişini ve bunun yarattığı hezeyanları, histeriyi, tümünün sonucunda da ölümü anlatırken edebiyattan, ruhbilimden ve felsefeden de yardım alarak bu üçlünün derinliklerinde dolaşıyor. Bu yönüyle Elime Tutun’a salt anlatı demek haksızlık olur gibi geliyor bana. Yeri geliyor, yazarın “arka bahçesinde” saklananlar özyaşamöyküsü tadında dökülüyor sayfalara; yeri geliyor, yazar, yarattığı karakterler hakkında üçüncü bir kişi olarak keskin yorumlarını, gözlemlerini, çözümlemelerini sunuyor. Biçen sanki yıllardır zihninde biriktirdiği, hayatın üzerine yüklediği düşünceleri, anlamları, anlamsızlıkları, kıyıda yaşamanın yol açtığı sancıları, hatta cinselliği, dilsizliği, deliliği olanca gücüyle boşaltıyor kitabın sayfalarına. Sözcükler, imgeler umarsız bir biçimde sürüklenip akarken bir bakıma rahatlıyor yazarımız, üzerinden yük kalkmış gibi hafifliyor. Biçen’in farklı yaklaşımıyla şekillenen ve birbirini tamamlamak isteyip de tamamlayamayan karakterlerle okura sunulan bu anlatıda yaratılan dile de değinelim. Çevirilerinden aşina olduğumuz üzere Biçen’in dili son derece incelikli ve yapmacıklıktan uzak. Nasıl hissediyorsa, o yöne doğru çeviriyor kalemini. Bazen kalemi acıyla seğiriyor ve hüzünlü bir dille buluşturuyor bizi, bazen çılgınlığın tutsağı oluyor ve deliliğin pençesindeki bir akıl hastasının ağzından dökülenleri veriyor okura tereddüt etmeksizin. Fakat Biçen, samimi üslubuna karşın anlatısında ele aldığı konulardan dolayı yer yer kapalı bir anlatımı tercih ediyor. Sonuçta Elime Tutun için hem yazarın kişisel yolculuğunun, hem yaratılan sıradışı karakterlerdeki ruhsal sancıların, hem de dil, cinsellik gibi evrensel temaların belleğin penceresinden sayfalara dökümü diyebiliriz. Yazar bir sözcük oyunuyla başlattığı bu anlatımı gene bir sözcük oyunuyla bitirirken, bize de dilin gücüne bir kez daha inanmak düşüyor: “Elimi tut, Elime Tutun, elimden tut, elimde tutkun.”

Picus, Mayıs-2005'de yayımlanmıştır.

"Bittim ben Nihat"...

"Niye böyle Nihat, niye böyle be?"

Bu sözler "Süper Baba" dizisinin son bölümünde Fiko'nun yaşamı delicesine yumrukladığına dair... Yaşanmışlıklara, gönderilmemiş mektuplar salımındaki bütün yaşanmamışlıklara, arada kalmalara, evetlerin hayırlara, hayırların evetlere dönüşümlerine, tıkanmışlıklara, bir aşk öncesi ve bir aşk sonrası bütün duraklara dair...Can dostuna öylesine naif bir soru...Bir çocuk masumluğunda; gerçekten bilinmeyene dair bir soru: "Niye?" Niye be?" Ama öylesine hırçın bir haykırış... "Bittim ben..."Sözcüklerin bittiği yer. Edimlerin bitti yer... Orta yaşın ardından bakakalmak yalnzca...Sevdiğine tutuk kalmak. Necatigil ustanın dizleri aklımda: "Sevgileri yarınlara bıraktınız; çekingen, tutuk, saygılı..." Evet, nedense hep saygılı... Ona saygılı, buna saygılı ama kendine saygılı değil. Tutuk... Evet..Kendinden başka her seye tutkun ama kendine tutuk, kilitli... Sonrası.. Hayatın daha da kendisi...İki nefes daha ve ölüm... Çok gerçek. Her gün gibi. Hani şu an suratımıza çarpan kış rüzgârı gibi... Tüm duyuların uyaran bir alarm gibi.Ağzını açıp o sözleri dökememek. Nedense. Çünkü "Hayatın her duruma hakkı var mıdır" diye soran Rainer Maria Rilke gibi.. Çünkü hayatın her duruma hakkı var; her şeye... O kilden mucizeler yaratacak insan sanki. Başka çaresi yok ki... Sözlerden, edimlerden korkmamayı becerebilmek. Sonucu ne olursa olsun. Gitme diyebilmek ya da kal diyebilmek ya da her neyse. Zorlamadan, o kalıplaşmış hiyerarşiyi kurmadan... Kadın- erkek, erkek-kadın, kadın-kadın, erkek- erkek ya da erkek-kadın-erkek. Fark etmiyor çok da. "Gönül dostu" çizgisine inanıyorum ben daha çok. Gönül gözüne...İşin özüne... Diğer meseleler iyi, hoş ama... Hep bir ama'sı var... Diğerinde ise sadece hiyeraşiden, baskıdan uzak. Karşılılı etkileşimin, konuşmanın oldugu güneşli pazartesiler, salılar, çarşambalar... Ne kadar yetecekse artık. Sadece sözcüklere dökebilmek yüreği. Yüreğin dalglarını karşı tarafa geri verebilmek. "Akasya kokulu sabahlarımı geri verin" diyebilmek... " Geri verin zamanımı" diyebilmek... Sonra neredeysen orası olur işte masal. Masallara inanmayı bırakmamak; içindeki çarpık kodları çözsek de--biraz mizah burada; ah feminizmin yıllar yıllar boyuncaki dayanılmaz hafifliği! Çekirdekten yetişmek insanı mahvediyor!-- bir yanım masallara inanmayı sürdürmeyi seviyor. İnanmayı sevmeyi sevmek gibi...Sonrası, eğer aşk diye bir sey için konuşuyorsak burada...Nedense "Süper Baba"nın bu sahnesini günlerdir durmaksızın izliyorum. Sen çok yaşa e mi Şevket Altuğ! Nedense. Yara var mı? Bilemiyorum. Var belki de... Eskilere gömülü çok. Çok çok sonradan gelen bir cevap. Etkisi..

?

? ?

Her şey sorulardan bir üçgendi çokça zamandır. Ama artık değil. Çünkü gerçek sözcükleri yüreğe dökememek; zamanında. Zaman-mekan-insan'da yaşanılıyor her şey. Kaçıyor işte o an! Yıllar sonra geri gelse de... Bir yan, fevkâlede önemli bir yan, eksik... "Eksik bir şey mi var " diye sorası geliyor sonra, çokça. İtiraf edememek. O anın sarhoşluğu ama içinde ince bir sızı. "Niye? Niye be?" Zamanı geri döndürdüğünü zannetmek. "Unutma Bahçesi"ne elinde çadırlarla gidip kamp kurabilmeyi düşlemek. O düşün peşine takılmak ama aslında unutmak diye bir şey olmadığını görmek. Unutursa yavaşlar insan. Yavaşlarsa unutur. Düş insanı yavaşlatır. Yavaşlarsa insan... Yavaşlamanın yeni bir şeye başlamak olduğunu zannetmek. Her şeye yeniden başlamanın unutmanın hızını yavaşlattığını zannetmek. Sözlere, edimlere yeniden daha yavaşça, belki bu sefer daha kendince, daha bilinçle ne istediğini bilir gibi başlamak. Ve eskinin kendini öylece unutturduğunu zannettmek. Unutmak-yavaşlamak-unutmak-yeniden başlamak. Zor kavramlar, zor sözceler. Grifit. Ama çok kolaymış gibi yaşamak. Nedense."Süper Baba"'nın sonu mutlu bitiyor. Kal diyebiliyor Fiko. Kız kalıyor. "Çengelköy olur masal çünkü". Süper bir kahramanın masalı çünkü. Süperman-Süper Baba.... Gene feminist duyarlılığın dayanılmaz hafifliği! Hodri meydan diyesi geliyor mu bu insanın burada; "Süper Baba"'nın eril kodlarını çözesi geliyor mu insanın şimdi! Kız edilgen, erkek etken diye söze başlayası geliyor mu ya da kuşatıldığımız "heteronormatif" düzeni yeniden ürettiğimize dair neleri bulabileceğimze--dizide çok şey bulursuz bu konuda, ayrı konu şimdi-- ilişkin söze başlayabiimek. Bana göre, pek değil! Masallara inanmayı sevdiğimi sevdiğimi söylemiştim... Bazı "şeyleri" o pek mühim yapısöküme uğratmak, kodlarını yerle bir etmek istemiyor insan zaman zaman. Öyle kalsın istiyor. Naif. Bazen sorgulanmadan. Bazen Çengelköy masalı gibi. Dünya iyi bir yermiş gibi. İlkokul şarkıları gibi. Ya da "Dostlarım" (Sevinç Erbulak) şarkısındaki gibi...

"özgürlük uçsuz bucaksız bir ülke
sevgin ışık tutmazsa yolunu bulamam ki
mutluluk uzansam tutunacak kadar yakın
dostlarım olmazsa tadına varamam ki
hiç bir olay gerçek olmaz
dostlarıma anlatmadan
hiç bir sevinç tamam olmaz
sevenle paylaşmadan
masallar masal değil
sevgiyle anlatmadan
dostlar arasında bugün sevgiyle dolu yüreğim"...

Belki fazlasıyla gizemli bir hava, belki de fazlasıyla romantik? Her şey söylem üzerine kurulu değil mi zaten? Söylemin kendi aynamızdan yansıyan gücü. Çoğunlukla örülü düzene karşı koyan, kendi alternatif platformumuzu ya da direnişimizi de yaratan karşı bir düzlem. Ama bazen...Öylesine naif, olduğu gibi kalsın istiyor insan.

"Bittim ben Nihat"! haykırışının bedenimde yarattığı dalgalar gibi...

http://www.youtube.com/watch?v=FRHuIsHZd6c

Eşekarısı-Yurdanur Hocam'dan...

Eşekarısı

Yurdanur Salman

Eşekarısı zehirli iğnesini uzun zamandır kimseye ya da hiçbir şeye batırmadı. Bu nedenle içinde çok zehir biriktiğini tahmin edebilirsiniz. Bu kez işe giriştiğinde çevreye, bu arada size de biraz zehir sıçrarsa, bunun nedenini biliyorsunuz. Ayrıca dil, öykünme, yineleme, hızlı düşünme, kayma, sürçme, dolaşma gibi nedenlerle kaçak yaptığından, hepimize –bir katre de olsa– zehir düşmesi kaçınılmaz görünüyor. Ama biliyoruz, birazcık zehir bazen pan-zehir de olabilir. Haydi bakalım, şimdi zehir başına!Söz konusu muz olunca, bu maymunlar kendilerini tutamıyorlar... Biliyorsunuz, muzlar sık sık söze konu olurlar. Belgesellerde de, maymunların beslenmeleri açısından muzlardan söz etmek kaçınılmaz gibidir. İşte söz konusu muzlardan biri olunca –olgunlaşınca diye anlayınız, sözdizimsel olarak başka türlü anlamanıza izin verilemez– maymunlar kendilerini tutamıyorlar. Yani, maymunların denetim düzeneği, söz konu muz olgunlaşınca işlemez oluyor, değil mi? Belki de değil. Anlatılmak istenen, muz söz konusu olunca – muzu düşünecek olursak/muzu göz önüne ya da ağız önüne aldığımız zaman – maymunlar kendilerini tutamıyorlar. Eh, biz de dilimizi tutamıyoruz... Maymundan geldiğimiz çok belli değil mi?....ekonomimiz olsun, .... dış ülkelerle ilişkilerimiz olsun .... hamdolsun .... çok iyi durumda... Konuşmacı birşeyleri fena halde oluşturmaya çalışıyor. . . Oluşturduğunu sanarak ya da buna inanarak arada bir de birilerine hamdediyor. Ama iyi duruma getirdiği şeylerin bir listesini yapıyorsa, “Hamdi olsun”u ulamayla söylüyor da olamaz mı? Hangisi olursa olsun, bu bağlamda fark etmiyor artık, hamdolsun!....gerek.... olsun, gerek.... olsun...Neden gerek olsun? Gerek gerekiyorsa olsun olmasın! Ben bile zehirli iğnemi batırırken ekonomi ilkesini gözetiyorum. Yoksa bu kadar gereğin ortaya çıktığı bir durumda nasıl yeterli zehir olsun? Ya gerek .... gerek....ya da....olsun .... olsun olsun, neyimize yetmiyor? Dil kalıplarını bile bol keseden harcıyoruz, sonra gerek olduğunda elimizde bir şey olmuyor! Konuşmak için mi konuşuyoruz? Sözcükleri, kalıpları, dilbilgisi çatılarını boşa harcamak için mi? Böylece elimizde dilsel araç olmasın! Eşekarısı da gelsin bizi soksun! Eh, bu da bir seçim! Belki bu zehire tiryaki ya da şerbetlenmiş olanlar vardır! Olsun! Böylece eşekarısının zehirine de biraz gerek olsun.Türkiye’de hiç değişmeyen bir yara var.(bir haber bülteni)Türkiye’de bir yaranız mutlaka olacak, bu yara da zaman zaman değişecek. Yaralar bir yana, değişmeyen yaralar ne kadar da can sıkıcıdır! Hatta, yaranızdan canınızın sıkılmaması için, üstüne çeşitli maddeler uygulayıp o yarayı zaman zaman kaşımalı, değiştirmeli, geliştirmeli, azdırmalı, yaşatmalısınız. Ne de olsa Türk insanı yarasından sorumludur! Ama bir yara var ki o sürekli değişiyor, kılıktan kılığa giriyor. Hangi çareyi uygularsanız uygulayın, iyileşmiyor, büyüyor, azıyor, denetlenemez duruma geliyor! Eşekarısı zehiri uyguluyorsunuz, gene değişmiyor, iyileşmiyor, kapanmıyor, daha da beter oluyor? Ne yarası mı? Bildiniz! Elbette dil yarası ya da dil (gönül) yâresi bu onmaz yara!.... aracı firmalar aracılığıyla... Arada birşeyler eksik kalmamış mı sizce, Tanrı aşkına? Aracı firmalar aracılığıyla aramak, araya bir şey sokmak, arayı bulmak, arayı yapmak, arayı bozmak falan filan felan fişmekân gibi? Bir şeyin bunca kez yinelendiğini işitmek, gene de bir eksiklik ya da tam olarak anlatılamış bir anlamla karşı karşıya kalmışlık duygusu yaşamak insanı kendi dil ya da anlama yetilerinden kuşku duymaya sürüklüyor. Ne hakları var bizi bunca eksiklik, yetersizlik, anlayışsızlık duygusuna sürüklemeye? Oldu olacak, insan araya bir şey daha sokar da, art arda dizdiği sözcükler arasındaki anlam bağlantısını tam kurar, dinleyene –belki anlatanın kendisine de– hayırlı bir yardımda bulunmuş olur!....birlikte paylaşalım...Bunu ancak mafya üyeleri yapabilir ya da yapmalı... Vurdukları voleyi –tele-vole, uzaktan vurulmuş vole de olabilir bu– birlikte, herkes oradayken paylaşmazlarsa, üyelerden biri kaçak yapabilir, onun için sıkı denetlemek gerekir böyle paylaşmaları. Yani iş paylaşma olmaz da, payla-ma’ya dönüşebilir. Mafyanın paylama’dan çok, hatta paylaşmadan çok yararlandığını biliyoruz. Birinde biri birini paylıyor, öbüründe birşeyler payla-ş-ılıyor. Buradaki –ş–, işteşliği göstermeye yetmiyor mu, Eşekarıları’nın Tanrısı aşkına? O zaman birlikte paylaşmak, örneğin eğlenceyi, öğrenci, işçi vb. Birlik’inde paylaşmak gibi anlamlara gelmeli de, lafımız yerini bulmalı! Buradaki fazlalıktan gelen yanlışı benimle birlikte paylaşabildiniz mi acaba?....felsefik/coğrafik ...fik ...fik ...fik... (sizin için fık, fuk, fük de olabilir)Bu türden fik-fik-lemeler fena halde can yakıyor... Bir kere çok sivri uçları var... Sonra garip bir “sıfatlık” biçimleri var... Felsefî/coğrafî olsalar, Arapça sıfat olacaklar... Ekonomik/politik olsalar Fransızca sıfat olacaklar. Ama sonlarına bir –k taktıkları için yalnızca batıcı, fena halde acı verici, can ve beyin yakıcı oluyorlar. Benim iğnemin ucu da keşke bu kadar batıcık, incitik, zehirleyicik olabilse... Çok zorlarsam olabilir belki?Ortaya.... bir şey yapmak...Ortaya koymak... olabilir. Ortaya sermek... olabilir... Ortaya dökmek de... olabilir. Baklava tepsisini ortaya getirmek de olabilir ve çok iyi olabilir. Ama ortaya göstermek... ortaya sergilemek... nasıl olabilir? Bunu ortaya göstermedikleri için, ben de tam ortada bulunduğum için, gösterilen şeyi neden bir türlü göremediğimi hep merak ediyorum. “Salt çeşitleme üretmek adına ortalarda böyle başıboş dolaşılmaz,” demek geliyor içimden.Pek çok sektör sekte yedi.(TV programı)S-s uyumuna dikkat edin, yalvarırım. Ben sektör değilim, ama hiç sekte yemedim. Sektör olmadığım için mi hiç tadamadım şu sekte denen şeyi? Nemene bir tadı var acaba? Pek çok şeyin sekteye uğradığı ülkemizde, insanlar, firmalar, sektörler, Sekte’ye uğrayıp arada bir sekte yiyecek zaman da bulabiliyorlar demek ki? Eh, afiyet olsun, ya da olmasın. Her şey sizin iyi niyetinize ya da dil duygunuzun esnekliğine bağlı artık!Bu yıl vergiden 5 katrilyon gelir... (gazete başlığı)Gelir mi, gelmez mi? Birisi hesabını yapmış, tahminde bulunuyor, gel-mek fiilini geniş zamanda çekerek bu tahminini bize iletmeye çaışıyor. “Gider” de deseydi aynı dilbilgisel açıklamaya ve anlama varacaktık. Evet, gazete başlıkları kısa ve özlü olmalı, ama anlatmak istediğini kısa yoldan ve eksiksiz anlatmalı. Haberin altını okuyorsunuz: Aaa, meğer bu “gelir”, geniş zamanda çekilmiş fiil değilmiş de, admış. Yani bu yıl vergiden 5 katrilyon “gelir” sağlanacakmış. Bu sağlamayı okurun yapması bekleniyor; gazete demek istediğini tam anlatamıyor. Ben de o gazeteyi, doğrusu, ilk elden doğru haber almak için değil de, kedilerime tuvalet kâğıdı yapmak için kullanıyorum. Bu durumda, kendi iğnemle kendimi sokmam gerekiyor ama ben bu zehirlenmeye dünden razıyım. Birilerinin bunun cezasını ödemesi gerekiyor çünkü!... ‘nın olmalı mı, olmamalı mı? Ya da ne zaman olmalı, ne zaman olmamalı?“Çocuk ve annelerin...” Böyle deyişleri okuyunca ya da duyunca, başlıyorum dört işlemden toplamayı uygulamaya. Neden mi? Hiç bilemiyorum ki kaç çocuk olduğunu! “Çocuğun ve annelerin mi?” “Çocukların ve annelerin mi?” “Ne fark eder?” dediğinizi duyar gibi oluyorum. Ama inanın bana bazen tek çocuk ya da çok çocuk olması çok fark ediyor! “Çocuk”un düşürülmeyeceği zaman var, “çocukların” düşürülmeyeceği zaman var, “çocuklarının” düşürülmeyeceği zaman var! Aynı mantıkla “nın”ın düşürüleceği zamanlar var, düşürülemeyeceği zamanlar var. “Delirdin mi?” diyebilirsiniz. Başkasının yapması gereken hesapları ben yapmak zorunda kaldığım ve hesabı doğrultamadığım zamanlarda, delirmenin eşiğine geliyorum ve iğneme hâkim olamıyorum!

Kitap-lık, Sayı: 63 / Temmuz 2003

A WAY TO SOUL

I. WHEN DOLLY MEETS SOLE

She was, at full length, lying on that floor as cold as stone-cold when I happened to find her. Was she dead? How on earth nobody has seen this little creature here! So crinkled up just round the corner of this rest-room, oh no! Shit house… Yes this god damn bloody shit house, this cesspool! Oh so bloody place, “Tangoneon” “Caminito! So Buenos Aires! Anyways. Oh, no! That cleft forehead! Her forehead, left side, was drenched in blood; she was unconscious, I guess…and through that terrible bobbery I could still hear Caminito playing onstage:

Little path that time has erased,
That one day saw us pass by together,
I have come for the last time,
I have come to tell you my woes.
Little path, you were then,
embroidered in clover and flowering reeds,
a shadow you will soon be,
a shadow the same as myself.

I could still hear the crusty touch of high heels on waxed floor…Ladies and so called gentlemen…Not the right time to think about gentlemen, definitely! It is the time for just grabbing a bunch of used toilet roll and compressing her forehead. And throwing some drop of water to her face. Yes, water droplets, help us please! Oh, how severe! Running blood is all I could see now, so more toilet roll! All used and scarlet. Aha! Yes! And a bit of cologne—which I sometimes keep for myself in my purple bag— Yes! Now I could see the greenish eyes of her half-opening and chapped mouth hardly whispering “take me out of here!”

So, half alive she just leaned on me and my arms, free flowing, wrapped around her slim mignon body. I thought I should just sneak off, the back door opening to bus stops, a few yards to the Theatre. But no! No bus stop, for sure, look at us! There must be enough money somewhere in my bag, just for the cab. After all I’ll do some fancy lady’s hair tomorrow morning and I already have a hard tip from tonight’s cigarette selling; one good damn thing for tonight! Oh! I kept hearing jumble words of her now “if I could only…just...oh, don’t... don’t do that! ! Don’t! I say! where, is she, where now...”

When we were about to fade away in dusk, chilly breeze turned up to be more and more harsh and the fabric lined streets of my beloved Buenos Aires became more and more shady. Far behind I could still hear the laughing high heels running into each other, now with Fui Mos playing:

We were the traveler who doesn't beg, who doesn't pray
who doesn't cry, who lay down to die.
Go...!
Don't you understand that you are killing you..?
Don't you understand that I am calling you..?

That was how I found my Sole, my mignon, the dearest!

About twenty minutes later, we were safe, now at my place on north Paso Street, a little apartment facing towards a kosher food nexus and 19th Century Art Noveau Building, now in restoration. I prepared the small spring couch for her, changed one-week bed sheets and brought her a thick blanket. She lay down, hardly trying to speak. Her forehead was not bleeding anymore, but I rushed to the bedroom to grab a piece of clean cloth with a bit of tenture d’iyote. When I came back to her side, her eyes were wide open. I could see an amazing deep marbling green; too bright but still… Ah yes, the look of Edith Piaf.. somehow…Yes! She seems to poke out of somewhere, calling “Non, je ne regrette rien”. Now I realized I was just staring at her. Too much of staring, I guess. I decided to bring her some tea, to calm her down, whatever happened to her, tonight! I wanted to learn, I wanted to ask.. But.. How… When I was just about to pull myself together to bend towards the kitchen, she spoke. Yes, her words were barely heard. Or did I just get her wrong, Oh!

“I killed him, I guess”

“You, what??”

“I killed him…My husband…. and Ezra… my daughter...”

“What!! Oh, what! You killed your daughter too?”

“Oh no! She’s… She’s….don’t know…”

I could definitely feel the wind chill from my back ajar window, creeping inside. I have to make some tea, for sure. And now she couldn’t hold her deep green eyes open any longer; all of a sudden her head just dropped aside. Oh what a night! I sighed to myself. Who was she! Was she meant to die here!! In this cramped lonely cold apartment. What I needed is just this, in my blank blink life? I felt myself unceasingly rolling down and down, through a swirling hole tonight, as if I’m Alice in Wonderland… or Alice in Rednowland cause tonight I had enough blood, for sure.

Yes, I must make some tea. And put some music on, as well. Damn it! I love Tango, anyways, so Soledad. Playing now.

In my loneliness day by day,

my life was in agony.

The hurting gave me the courage,

to continue, to continue...

A few minutes later I sat beside her, holding a cup of tea in one hand, in case she wakes up. I wanted to touch her tight face somehow. She is a plain beauty, I say. Oh, I could see that deep green eyes and dry mouth opening again. Her voice sounds somehow dry as well.

“Please help me… I killed my husband, just stabbed him…cause… cause…”

Soledad.. is still playing…

“Ok, first take a sip here, it’ll calm you down, then tell me everything far from the start, please!” Without saying a single word, she, in a rather brisk way just bent down and grabbed the cup from my coldish hand and it all started since then. Now the mouth of her has turned into a breath of fresh air, a breath of fresh soul breaking through her bruised body, now telling everything just like a flash…

“My name is Sole…hmm…oh it hurts! My head! That bastard stole money when I was just coming from…it hurts…I remember him; but slight images revolving around my mind. Thank God, I still have my bag, identity cards and etc…Why did I come to that bar… I hate Tango you know, you love it, I guess. It is so cliche, passion and love and the wit, they say. Love does not exist! All imaginary relations everywhere. Oh my Ezra… where is she now? You know I killed him…”

She took a deep breath inside; as if she inhaled the every bit of bitter world surrounding her; she was in a way in her uncanny womb now; ready to rush out…ready to pour out…

“I was home early today, we had a boycott in the cafeteria, about food prices, and you know I work at that big clothing store a “Peuque” just a few meters to the Subway. I work as a “saleswoman”, they say so. I guess, I was home early today… and oh dear Ezra...and He!! He was pushing Ezra towards the wall; the only hanging picture- Klimt falling down, breaking into pieces. And he was swooping down on my Ezra, making those familiar groaning, eyes seeing red, the familiar beast self once more; clumsy but breezy hands all over my little Ezra’s body. Like Leda and the Swann, all I can say;

A sudden blow: the great wings beating still
above the staggering girl, her thighs caressed By the dark webs, her nape caught in his bill,
He holds her helpless breast upon his breast….

“Ezra could not scream or shout. I know she was frozen deep inside, somewhere; motionless, without any kind of reaction; locked!

“So I knew the silence, I knew it, believe me but eventually I heard her body bursting out; screaming all over again. Zeev didn’t notice me at all; he was far too occupied. And my mind…and my body. I felt totally paralyzed. I felt I was at the edge of an abyss, dark waves mounting up; up to my neck, taking my life all at once. I could not breathe for a while; it ached far too much and when I started to breathe heavily all I took inside was just smoke; tasted completely dark and cruel. And my mind kept saying the word on and on. I, on my tiptoe, went to the kitchen. I remembered the very first day that I embraced my little Ezra into my arms…

“So a few minutes later…three stabs on the back… and the greenish carpet was already full of blood just creeping away, creating a thin path. All I can say is, now…all I can know is.. All I figure out is …but Ezra!”

Soledad…has stopped playing… I must change the record, now… But as I sat and listened to this mignon woman, called Sole, my whole body seemed to be buried under white muddy avalanche. I was totally shaken by deadly snowpack and my heart was sunk into deep blue waters. Cold. It is damn cold. I can’t laugh anymore. I can’t do my usual giggles anymore. What have you done to me, Sole?

Adios Nonino…

Playing now….

Dream of the past that accuses me,
hands that don't want to forgive.
Friendly pain of existing with your shadow,
regret of knowing you are good.
Distant pain of hearing the dead voices
that name you again and again.

“Where is Ezra now?”

“Don’t know…I really don’t know…I was deep frozen, as cold as marble; could not speak, move or feel anything for a while. Just following the thin bloody path rolling around me; could not feel anything but nausea; could not touch anything, but my head just fell into my murderous sweaty hands, I guess. And when I opened my eyes and moved my body I realized she was not there… she was not there…The door was half open. I could hear people laughing downstairs in the second floor. I could hear people walking in high heels, in quicksteps. But I could not hear my Ezra’s… could not feel that she was there. She was gone. Gone! I was totally frantic and went out to look for her… Each corner, street, cafes, restaurants, bars…and I ended up at Caminito…and then you…Oh! Don’t know where she is now…I’m going frantic. It hurts a lot…”

This should be the utmost destination where words don’t really get along well with us, because I don’t have anything to say now, to this mignon woman. She was already overdone; her eyes were about to fall asleep once more. I just stooped down and whispered: “Try to sleep now. Let us see the morning then. We’ll figure it out, I guess.”…

Oh what a night! I once more had the deepest sigh in the world, maybe. In the small hours of the morning I should have some sleep too. The music… Stopped…Hard times.

II. WHEN MORNING HAS BROKEN

I got up dazed and confused. Little people, something like Lilliput people, were in my hell head, hammering me all through that couple of hours of the remaining night. I put on my purple flowered blouse and tight jeans and went to living room. It was a damp –usual-- morning; I could feel the tapping water from –once more-the broken pipes and feel wet fog definitely creeping inside. Sole was still sleeping. I thought to myself once more; she is a plain beauty; from a to z. Her name Sole and her soul…what a matching couple, dear! I should turn on the heater, make some tea and prepare a French toast for her.

“Heey, is that you?”

“Oh dear, are you awake or have I disturbed you, Sole?”

“No, no I’ve just woken up.. It seems it’s been ages since I’ve been sleeping on this sofa.”

“How do you feel today, do you have any pain, your forehead?” I guess I was trying to show that she must not be afraid of me and of this small apartment.

“No, it hurts a little, but I’m allright. Thank you. Thanks. What’s your name, by the way?”

“Hmm, Dolly. I’m Dolly.”

“Is that all? Dolly! It sounds much like a nickname or…”

“No, my name is Dolly and I have a good plan, I tell you.” I smiled at her. And she, in return, smiled at me; she has that crooked smile, oh dear!

While we had a long-breakfast, she seemed much better; but kept telling me about Ezra. I couldn’t read a single mark on her tight face, telling me that she regrets of her murder. No! Not even the slightest clue. She seemed far too confident and somehow bright; but kept wondering only one word: Ezra. So I told her my humble plan. She, once more returned a crooked smile at me; this time a smile of gratitude and trust, I guess.

About half an hour later, we swept into a trampede of commuting pedestrians, swirling around ourselves, on all sides. We fled to the nearest side street to escape the onslaught of people and extended range of shops, kiosks and also heavy traffic. So once more welcome to our Jewish district of beloved Buenos Aires, the garment district “Balvenera” with fabrics with all kinds and bright colors, bazaars, markets; somehow resembling lower East Side of New York. It was 15.00 in the afternoon. So where to look first? It was for sure she wouldn’t go back to the home. Actually neither of them would go! So where would Ezra go first? Or if she felt like hiding where should we go ahead? I looked at Sole, her tight face one more. The bandage on forehead just told me everything, in fact: somehow I got the green lights of where to head for.

“Does she like or hate Tango, like you?”

“Oh, are you asking me this? No, she loves it. She is now 14 and she’s been dancing Tango for 2 years. I’ve already checked out some places, just after… you know…But why do you ask?”

“Maybe we should start looking…at some other bars or cafés; rather than hospitals or somewhere like that. You told me that she longs for taking her liberties; a waywardly girl!

“That’s right, you know I’ve always told her that she is somehow too young to get engaged in… but dear, she never listens to me! And I know that she has some friends, all of them just gather together at that bohemian place; they call it “Garage del Tango”, I guess. It should be down; a few meters walk from the Folks Theatre…at the far end of Rivadavia Street. I’ve not been there just after…you know…and I don’t know why I couldn’t think of that…why…”

While we were walking down along the Corrientes Avenue 348, stone red and creamish art noveau buildings seemed dwindling away and we were branching out each corner, shop, traffic light, large and small food nexus, tobacco package store, cars, pedestrians just to see a familiar face; maybe a friend of Ezra’s. Sole was far too nervous than last night but at the same time seemed far self-assured. She is a woman of contradictories I guess. Now far from the corner, Florida, I heard slight twilight tunes of Buenos Aires playing

My beloved Buenos Aires,
the day I see you again,
there will be no more sorrow or forgetfulness
The lamp of the street where I was born
was witness to my promises of love,
It was under its dim light that I saw her
I saw my pebeta as bright as a sun.
Today luck wants me to see you again,
you my beloved city porteña,
and I hear the lament
of a bandoneón,
asking for his heart to be set free.

Oh! I must call the big boss, to let him know… I’m here all day long and night. It is already 17:00 pm. During our hectic walk, we happened to find ourselves in an awkward silence for a while; continuing to the end of the Avenue. But when she saw the red bricked building with an iron-forged door… It was just behind the rather old post-office at the narrow twilight corner she grabbed my hand and led me towards that bohemian look building. I could hear the damn good old music Carlos Gardel; “Por Una Cabeza”… Once you hear this marvelous and somehow shivery tune you never think of the lyrics! Yes! Ironically it is about a man and horse-racing.

Losing by a head of a noble horse
who slackens just down the stretch
and when it comes back it seems to say:
don't forget brother,
You know, you shouldn't bet.

Anyways…she… Ezra was not there. They haven’t seen her since yesterday; and nobody knows where she was all day long but….I held Sole’s hand tight on the way back. Now she was trembling like leaf, fell in dead-end street. I closely embraced her and she let her feet take our way. At least we got a clue or a slight possibility of Ezra being at somewhere: thanks to her friend. It was Alex who told us the addressse: Café de Los Angelitos; where there would be the big tango dance tonight! With foreign dancers from all over the world. Oh! where the hell is it? I guess we should take the bus…

III. WHEN SOLE EASES HER SOUL

DESTINATION

She was with me all the time; who is she, really? I know her only by her fanciful name, Dolly. She has that unique affectionate look hidden behind her weird giggles. But somehow she is like the silence after a devouring tornado. I would have been half-dead without her, I guess. I would have stepped on Nowehereland. I like the way how she combs her long reddish hair, how she talks in a rather scampish manner. She reminds me my Ezra in her daisy spirit. She is somehow interestingly cheerful but at the same time one can read her “blues” deep inside. And I don’t believe that Dolly is her real name. Just oscillating between here and there; like me, my youth self. She told me that she works as a hairdresser in her district; north Paso Street; doing some fancy hair all of her morning time or fancy nails. And she told me about those tango bars where she sells a mixed bag of cigarettes; as her nightshift. She was Greek in origin; immigrated to Buenos Aires when she was just 5 years old, I guess. Whenever I asked about her parents, she did her usual giggles and used to change the subject right away.

Now, we headed towards the Avenue once more. It was dark already. I could feel the tall art novae facades put their olden- wretched eyes on all over me, wherever I turn myself over. The red tarpaulin restaurants with joyous people inside, still like-heck of people carrying large and small bags, walking back and forth, shining grocery stores about to take down the shutters, still the heavy traffic with annoying horners or range of parked cars at both sides of the Avenue, the great Synagogues hidden back sides, my beloved Japanese Gardens far from the traffic or my favorite shop with blue-red paints “Museo De Cera”… We just passed all of them and it was far beyond nightfall time now. My heat was sunk in nightfall as well. I was far too nervous… anxious… but somehow all right. I killed him! I knew it was coming; sooner or later. What if… What now… What if the policemen.. I don’t want to think about at all. I only long for finding Ezra now… and maybe start up all over again. Just like that…Like this.. And who is Dolly actually? I have that stiff feeling inside which I can’t know why; but I trust her. I must trust her. Now we took the bus 401 A to San Luis Street and then…

We found ourselves on a street lined with kosher bakeries at Lavalle Street. There was the Plaza del Congereso just on the right corner. At the behind –sight there was one of the great Synagogues; a wrought iron gate stood proudly in front of a beautiful white staircase leading up to the magnificent white arches which make up the entrance of this domed piece. I used to visit the Synogogue with my little Ezra, when she was just a baby. For God’s sake I must, we must, find her! Just then, Sole pointed at the flashing marble signboard with two angels on the left side, with its stained-glass shining door. This is not a café I thought; just another world, another phase of life you know…full of bohemian charm but people are not like us, very different from us here, for sure. And they wouldn’t let us in, as sure as eggs is eggs. What and how could Ezra find here? I was hesitant to look inside. It was a vast ambitious architectural piece displaying luxury and distinction, even in the most insignificant details. It was for poets and musicians, I guess. We headed towards the door, two men waiting for us. I could definitely hear Astor Piazzola’s LiberTango— maybe the last piece for today—

Strange, I’ve seen that face before,

Seen that face hanging round my door

Like a hawk stealing for the prey,

Like the night waiting for the day….

playing in the dance hall. After a ten minute talk we learnt that she was gone…She came for the Tango show with some of her friends; she was dead-beat, crying all the time and was delirious…wandering nothing else but one single word “Mommy, Sole…” but she insisted on watching the show. Well, of course she couldn’t get in. She was just too young! Two of her friends accompanying tried to calm her down; wanted to take her to her mom, to wherever she was. But Ezra was flying in the face of everything telling that she can’t go back…just can’t go…No matter how vengeaously she kept on saying “I love…Sole…my mom” She told that she just can’t go back…Ever! No matter what has happened…

The very moment, in the middle of the conversation with the two men just infront of the door way, Dolly rushed into the saloon just like a lightning. Of course, the two bulky men were far steamed up but I eventually placated them and I was dying to know what Dolly was doing in that widely glittering saloon. Luckily, just after a while she came back panting; as if she has swallowed the whole world all at once. She bent over my right side and whispered in my ears: “Trying to head towards Istanbul! With a help of some friends. What the hell your daughter planning got any idea?”

As soon as I heard the word “Istanbul”, I felt haunted by a heart-pounding spirit; ripping of myself out. I thought about my dear mother at the ripe of an old age; living in Istanbul now; in Galata where she embraces the joyous spirits of our Sepharad Jewish ancestors; where she would tranquilly pass away; where she had drawn her first breath, childhood and youth. So one cold December morning, long time ago, she had packed her bags and belongings so to leave Buenos Aires; to head for Turkey, Istanbul; to her dear heritage and roots. And it was long time ago. I say. Now the whole world seemed jammed into my-let’s say-murderous but somehow free hands. Nostalgia and longing together burst out a crusty breeze far from Turkey to the heart of Buenos Aires; at this very moment; here and now. I thought nothing else but my far belated decision which I should have taken before the forthcoming tempest, I guess.

“Well, I know what she tries to do, Dolly. She has always asked for this since I told her about the dear grandmother and Turkey. And now this is her chance; she will go for it; I know her. But how on earth could she dare to get engaged in such a… even without anything or money? Or how could she think of going so far away at such a time; you know I killed him and the rest is not silence…”

“I know my dear…I guess she has this big trauma now. But listen to me first….she is in safe hands, try to simmer down, please…” As she continued telling me what she has learnt from that waitress in the Café –Maya, who actually turned to be a distant friend of Ezra’s- I was once more puzzled with my own daughter. But I guess we have many similarities; all three of us; mirroring each of our depths, hearts and minds more or less the same way. We all have something repressed deep inside, we were somehow “out casts” and you see, it was all in the saddle now and then, just to go rounds. I bet Dolly is her nickname….

Now two and half more hours to my Ezra’s flight… I was far beyond anxiety and longing. As we hit the road for the Airport,”Ezeiza Ministro” I strangely felt lion-hearted; after all I must think of yesterday and today. And we, once more, fell into an awkward silence and somehow confusion while trying to get a cab, in less than no time.

What if Dolly just goes back to her home just after we catch the flight-we should catch it, hopefully! What if she just gives up, saying this is far too much for her simple young life as opposed to mine; probably she only wanted to help someone who was in a big trouble. Or what if… These were the open-ended questions ragging my mind…

In the cab, I pulled myself together and dared to ask if she’s ever been to Istanbul or not…

“Well, no! And you know what, I’d love to! I’ve been stuck in my beloved district since ages, let’s say, you know; just an immigrant working girl; called as “Dolly”; damn! I hate it, you know!”

“So?

“Oh yes! My-real- name is Dasha; It was also my grand-grand mother’s name from Thesellia-Greece; meaning “a gift”, “sometimes a gift from God”, if you believe it, of course. Well, I don’t believe in it at all, I mean, God!”

It was already after midnight now. Dolly, I mean Dasha, asked the pretty slug driver to go a little bit faster. Now, I could see the slight raindrops falling on window glass. Somehow, I narrowed my eyes until I could perfectly absorb the mottled patterns of bright city lights, running along each corner of Buenos Aires.

Yazan: Deniz Gündoğan/Bir deneme....

******** ******** ********

AÇIK MEKTUP...CANER'E...

Uzunca bir aradan sonra... Yeni yıl'ı yazmadan; 2009'a nasıl başladım, neleri ardımda bıraktım ya da bırakamadım, neleri kucaklamaya hazırlandım...Kucakladım... Koca bir yıl neler götürdü, neler neler getirdi... Artık 2009 yapraklarını saymalı...

Ama şimdi... Önce...
Şimdi konum yeni yıl değil; biraz sonra, bir yazı sonra ("bir aşk sonra.." hangi şairin lafıydı?) değineceğim yukarıda çınlattıklarıma...
Şimdi sadece 2007'de, yılın son günlerinde, en son Kadıköy'de, gene soğuk bir kış gününde... Belki kasım sonu....Aralık başı...Bahariye caddesinin bir ucunda kendimize ait bir yerde, Cafe&Shop'ta oturuyorduk ... Gene çok sık görüşememekten dert yanıyorduk; ama görüştük mü de dakikaların, saatlerin nasıl geçtiğine gene şaşırmıyorduk aslında; öyle özlemiş oluyorduk ki birbirimizi...
Buluşmalarımız...Çoğunlukla hayat, kitaplar, oyunlar, aşklar... derken... Senin yorumlarına öyle değer veriyordum ki...Çoğu zaman yazından, okuduğumuz romanlardan, hayata paralel bakan gözlerimizden geçenlerden sıcacık bir demli çay eşliğinde saatlerce sohbet ederdik; sonra bir an oturduğumuz yerden sıkılır, hadi gezelim gene diye kitapçılara, sahaflara girer çıkardık aylakça... Ya da Moda sokaklarında, gene çay bahçelerinde...Ya da Beşiktaş'tan Üsküdar'a motorla geçerken yol bitmesin isterdik ya zaman zaman. Boğaz'ın yarı karanlık-ışıklı sularını geçerken havanın soğuk olmasına aldırmaksızın dışarıda oturur, biraz önce gene bir kafeden çıkmış olmamıza rağmen bir simiti paylaşırdık omuz omuza...


Şimdi neredesin Caner? Ben, arkadaşımı en son Kadıköy'de o kafede bıraktım sanırım; o zaman "Kurtlar Vadisi" filminde oynamanın heyecanını daha atamamıştın üzerinden; durmaksızın set arkasını anlatıyordun heyecanlı gözlerinle. Ama "Yaprak Dökümü" vardı artık... Ven ben gurur duyuyordum seninle.... "Şevket" oluşuyordu yavaş yavaş... Ve ben haftanın belirli bir günü kendime ödev veriyordum; seni izlemek... Tıpkı çok eskiden Mimar Sinan Üniversitesi'nde senin oyununun provasını izler gibi; ya da gene yıllar önce "Kaygusuz Abdal" oyununda seni Şehir Tiyatro'sunda izler gibi... Sonra telefon ediyorduk birbirimize. Sen hemen soruyordun:
"Eee nasıldım Deniz?"
"Ya Caner, cok tuhaf bir duygu bu! Yakından tanıdığın birini televizyonda izlemek.İyiydin tabii...çok iyi... daha da iyi olacak..."
"Olacak, değil mi?"
"Evet, kesinlkle!"

Aslında ilk başlarda rolüne kendini çok vermiyorsun diye düşünürdüm; adını koyamadığım bir tutukluk vardı sende... Ama sonra... sonra...öylesine giriverdin ki rolünün içine. Ya da hayatın giriverdi Şevket'in içine. Seni izlerken televizyonda sanki karşımda oturan ve hayat üzerine binbir çeşit dem vuran o Caner vardı tam önümde. Seni yakından tanıyanlar gerçek hayatta mimiklerini öylesine iyi bilirler çünkü; özellikle gözlerinin ve konuşurken dudağının kenarında yaptığın minicik hareketler... Şevket de onu yapıyordu işte! Ve sen yavaş yavaş kendini ortaya koyuyordun...
İlk bölümler... böyle geçti.. ilk heyecanla, sorgulamalarla, üzerine yaptığımız sohbetlerle, eleştirilerle, hatta minik dedikodularla...

Sonra... kayboldun Caner... aramaz oldun; hoş ben de arayamadım seni... Sanırım ikimiz için de tuhaf günlerin başlangıcıydı... Bir ara uzunca konuştuk gene; Çiğdem vardı o zamanlar.... Sanırım mutluydun(bana kızmasın n'olur; adını buraya yazdığım için... ama açık mektup olsun bu...en azından bu olsun... lütfen!) Ben sana yine aynı yakınmalarla gelmiştim; aşklarımız, gönül yaralarımız, hayatlarımız, eşik noktalarımız, sevdiklerimiz, kaybedişler, geri kazanışlar, kararlar, karasızlıklar.... Hep yapmak istediğim bir şey vardı hani; gönül meselesi... " Hadi artık, yeter Deniz'ciğim!" derdin....Ben de " Sanırım, evet... olacak Caner!" derdim.... Cevabını sonra söyleyeceğim sana, laf aramızda :)

Sonra... çok kayboldun be Caner... Sanırım aramızda renkli cam artık... Ya da boyalı gazete parçaları... Ya da bir "tık" la değişiveren internet sayfaları.... Öyle tuhaf bir his ki... Arkadaşıma yabancılaşmak; mücadele ediyordum hâlâ kendimle çünkü. Ayak diriyorum bu beklenmedik yabancılaşmaya. Çünkü bir yerde senin de kendi içinde kendine yabancılaştığını sezebiliyorum; kendine içinde kaybolduğunu; en azından seni biraz olsun tanıdıysam hissedebiliyorum bunu; senden çalınanları, çalınmasına belki de izin verdiklerini, öfkeni, haksızlıkları, ilkelerini, pişmanlıklarını; hayatın neresinde durmayı düşleyip neresinde durduğunu... Ama bu yabancılaşmayı da hiç istemdiğini... Ve artık ne olacağı....

Yıl 1999... Seni ilk tanıdığım... O günün koşullarınca, kendimce ruhsal bir girdabın içinde olan bir ben...Evet, gönül yarası diyebiliriz buna çok uzun zaman sonra. Hatırlıyorsundur, nasıl destek olduğunu bana o günler boyunca... Hararetli sohbetlerimizi...Aslında destek olduğunun ayrımında mıydın o sıralar bilemiyorum; sonradan keşfettik bunu.

Yıl 1999... Marmara Depremi'nin olduğu gün; sabaha karşı 5'te telefonda konuşmamız. Heyecan. Panik. Cep telefonu yok o günlerde daha; en azından seninle benim yok. Ev telefonundan "Çok merak ettim, iyi misin" diye araman... ve depreme inat edip evin içinde oturmak ve senle telefonda gene uzunca konuşmak... Sonra ertesi gün, anneannen ve annen ile Üsküdar'da parkta sabahlaman, deprem korkusu ile...

Sonra... hemen hemen her gün her biri en az iki saat süren telefon konuşmalarımız... sonra buluşmalarımız. Sanırım bu, sana yazdığım ikinci mektubum. Birincisi yıllar yıllar önce sana elden verilmişti; yine benim tarafından ama el yazısı...Konu telefon konuşmalarıydı, biraz sert bir mektuptu nedense, hatırlarsın :) Şimdi o mektubu sana nasıl verdiğime şaşıyorum ve birazcık da utanıyorum, laf aramızda.... Bir kopyası bende hâlâ saklı sanırım; çekmecemde duruyor olmalı.

Bir buluşmamızda, "Ben kendimi sana göre nedense kirli hissediyorum" demiştin bana; hangimiz pek temiz olabiliyoruz ki bu dünyada, soruyorum sana Caner? Ama çabalıyoruz.. Gene kendimiz için... Tek bir yaşam var ve tek bir tane var her birimizden...Bir kere gelmişsek bu dünya üzerine, hayat deneni anlamı yaşamaya çabalamak; kendimizi iyi hissetmek, etrafımıza iyi hissettirmek... Ve birazcık da şanslıysak, şanslı azınlıklardansak eğer, ardımızda faydalı, iyi bir şeyler bırakabilmek, güzel şeyler üretebilmek, her anlamda...

Sen bunu yapmaya başlamıştın bile... Devam etsen gene... devam...

Bu mektubu yazarken, seninle uzun zamandır konuşamadığımızın bilincindeyim. Seni, senden değil de zaman zaman üçüncü ağızlardan dinlediğim için kulaklarımı söylenenlere tam da açmadım; açamadım doğrusu. Nelerin doğru nelerin yanlış olduğunu bilemiyorum; ama ben arkadaşım Caner'i geri istiyorum, iyi bir tiyatro oyuncusu olan Caner'i geri istiyorum; kendim için değil yalnızca...Caner'in de kendisi için!

Belki bir gün bu yazdıklarımı okuma fırsatın olur... Olmazsa da...biz bir şekilde yine bir yolunu buluruz! Ama önce kendine çok dikkat et...Lütfen!

Sevgiyle,
Deniz

Not: Seninle tanışırken ben hangi Shakespeare karakteriydim acaba, unuttum bu arada :) Rosalind ya da Desdemona?